تبلیغات
شعر و دلنوشته - برخی از مسائل کنونی اقتصاد و راهکارهای برون رفت از دیدگاه دکتر جلیلی
 
شعر و دلنوشته
شاعرانه...

  • [تصویر: 62.jpg]

  • اشتغال جوانان با تمرکز بر حوزه خدمات تخصصی

تحولات فناوری در دنیای کنونی سبب شده تا به منظور افزایش بهره وری، بهره گیری از سیستم های ماشینی(اتوماسیون) در صنعت و کشاورزی روز به روز افزایش یابد. همین امر ظرفیت ایجاد شغل در این دو حوزه را نیز کاهش داده است. حوزه خدمات بسیار گسترده است به طور نمونه در حوزه خدمات تعمیراتی طیف گسترده ای از مشاغل شامل تعمیرات خودرو، تعمیرات کامپیوتر و لوازم جانبی، تعمیرات لوازم الکتریکی خانگی، تعمیرت ساختمان، تعمیرات مبل و … وجود دارد. نکته مهم دیگر در حوزه خدمات وجود تعداد زیادی نیروی جوان جویای کار در کشور است که قابلیت به کارگرفته­شدن در حوزه های مختلف خدماتی را دارند، این افراد هم شامل نیروهای متخصص مانند فارغ التحصیلان فنی و حرفه ای، تحصیل­کردگان دانشگاهی رشته هایی چون حسابداری، حقوق، پزشکی، پرستاری و …،  هستند و هم شامل نیروهایی بدون تخصص.
در خصوص استفاده از خدمات هم سه مانع به چشم می خورد که بایستی برطرف شود. مورد اول فقدان نام های تجاری معتبر( برند) در حوزه خدمات تخصصی است. مثلا برندهای معتبری برای تعمیرات مبلمان در کشور وجود ندارد. مورد دوم عدم وجود متولی نظارت بر تعرفه، قیمت و کیفیت خدمات در کشور است. همین امر موجب سوء استفاده برخی افراد فاقد تخصص از مردم می شود. مورد سوم هم تامین سرمایه اولیه برای متقاضیان کار در حوزه خدمات تخصصی است.

  • مدیریت قیمت زمین و مسکن



هزینه های مربوط به تامین مسکن یکی از مسائلی است که برای اقشار مختلف مردم و به ویژه جوانان دشواری هایی را ایجاد کرده است. در این میان طرح مسکن مهر یکی از طرح های خوبی بود که طی سالیان گذشته به اجرا درآمد و ان شاءالله در آینده نیز بایستی ادامه یابد. در این طرح، دولت با تامین زمین برای سازندگان مسکن، بهره برداری از زمین را برای ۹۹ سال در اختیار متقاضیان مسکن مهر قرار می دهد و درواقع هزینه خرید زمین را از دوش متقاضیان بر می دارد. همچنین با ارایه یک وام کم بهره برای مدت چندساله امکان پرداخت اقساطی هزینه ساخت را نیز فراهم می سازد. اما دو نکته ای که در این طرح بایستی در آینده لحاظ شود یکی دور بودن زمین های تخصیص یافته از مناطق مسکونی شهرها است و دیگری کنترل قیمت خانه در شهرهای بزرگ.
مسئله ای که طی چند سال گذشته مشاهده شده است مسئله احتکار زمین و مسکن در شهرهای بزرگ است. کسانیکه دارای چند واحد یا مقدار زیادی زمین هستند در شهرهای بزرگ از عرضه زمین و خانه های خالی خود جهت استفاده مردم خودداری می کنند به این امید که با این عمل بتوانند سود بیشتری کسب کنند. یکی از ساز و کارهای پیشگیری از احتکار زمین و مسکن، وضع مالیات بر زمین های بدون استفاده و خانه های خالی است. با این سیاست، هم تقاضای خرید و فروش زمین های بدون استفاده کاهش می یابد و هم باعث ایجاد انگیزه جهت استفاده از زمین توسط صاحب زمین می شود.
در بسیاری از کشورها این مالیات جایگزین اخذ هزینه پروانه ساختمانی برای شهرداری‌ها شده است. در شرایط فعلی فردی که زمین را در شهر رها می‌کند، مالیاتی را پرداخت نمی‌کند؛ ولی فردی که می‌خواهد زمینی را در شهر به مسکن تبدیل کند باید هزینه پروانه ساخت را بپردازد که به افزایش هزینه تولید مسکن منجر می‌شود.
از دیگر سیاست های مورد نیاز در حوزه زمین و مسکن، افزایش عرضه زمین از طریق توسعه افقی و عمودی شهرها، وضع مالیات بر خرید و فروشهای صوری و غیرواقعی در بازار مسکن و ساماندهی کاربری زمین های موجود می باشد.

  • هدفمندسازی یارانه ها در بخش تولید



یکی از نقاط ضعف روند اجرایی طرح هدفمندسازی یارانه ها، عدم پرداخت سهم تولید از درآمدهای ناشی از افزایش قیمت حامل های انرژی بود. این موضوع همراه با افزایش نرخ ارز و تورم، سبب شد تا بنگاه های تولیدی کشور فشار مضاعفی را متحمل شوند. ضعف دیگر، افزایش جهشی قیمت حامل های انرژی برای بخش تولید بدون در نظر گرفتن وضعیت مصرف انرژی صنایع مختلف بود. اگر بخش تولیدی کشور را به سه گروه صنایع با انرژی بری بالا، متوسط و پایین تقسیم بندی کنیم، افزایش ناگهانی قیمت حامل های انرژی سبب می باشد تا در کوتاه مدت صنایع با انرژی بری بالا و متوسط تولید خود را کاهش داده و بخشی از نیروی کار خود را تعدیل کنند.
به عنوان یک ساز و کار مناسب، به جای افزایش ناگهانی قیمت حامل های انرژی می توان برای هرگروه از صنایع سیاست متناسبی را اتخاذ کرد. بر مبنای آمار رسمی، حدود ۷۰% انرژی بخش تولیدی کشور توسط ۲۰% بنگاه های تولیدی مصرف می شود. این بنگاه ها در زمره گروه صنایع با انرژی بری بالا قرار می گیرند. سیاست مناسب برای هدفندسازی یارانه ها در این گروه صنایع اتخاذ راهبرد قیمتی-مقداری است. بر این اساس برپایه معیارهای جهانی الگوی بهینه مصرف انرژی برای این صنایع محاسبه شده و یک فرصت پنج ساله در نظر گرفته می شود تا این صنایع مصرف انرژی فعلی خود را به سطح بهینه جهانی کاهش دهند. با تعریف الگوی مصرف انرژی استاندارد برای هر سال از این دوره پنج ساله، به صنایع اجازه داده می شود تا میزان مصرف انرژی خود تا سطح الگوی استاندارد را با قیمت یارانه ای پرداخت کرده، و در مقابل، مقدار مصرف مازاد بر الگوی استاندارد با قیمت آزاد و به صورت تصاعدی محاسبه می شود. این سیاست فرصت کافی و لازم را در اختیار صنایع جهت افزایش سطح بهره وری می دهد و آنها را با جهش ناگهانی قیمت حامل های انرژی مواجه نمی سازد.
برای دو گروه صنایع با انرژی بری متوسط و پایین، از آنجا که سهم انرژی در هزینه های تولید آنها کمتر از گروه قبلی است، دولت ضمن افزایش قیمت انرژی برای این دو گروه از صنایع، به منظور حمایت از آنها، پرداخت سهمی از حقوق نیروی کار این بنگاه ها را با پرداخت سهم حق بیمه کارفرما برای کارگر تقبل می نماید. در این حالت درحالیکه هزینه انرژی برای تولید کننده به دلیل افزایش قیمت، بالا رفته است، اما هزینه نیروی کار به دلیل پرداخت سهم حق بیمه کارفرما توسط دولت کاهش یافته و به نوعی توازن هزینه های تولید حفظ شده است. کاهش نسبی هزینه نیروی کار می تواند این انگیزه را به کارفرما بدهد تا به خاطر افزایش قیمت حامل های انرژی اقدام به تعدیل نیروی کار ننماید. همچنین به منظور حمایت از تولید سیاست تخفیف مالیاتی در قبال کاهش مصرف انرژی و افزایش بهره وری به عنوان پاداش صنعت گران موفق در نظر گرفته می شود.

  • ترانزیت، درآمد جایگزین نفت، اشتغال بدون نفت


 
کشور ایران، علاوه بر نفت و گاز و منابع معدنی، از یک مزیت خدادادی دیگر نیز برخوردار است و آن موقعیت جغرافیایی کشور است که در مسیر حمل و نقل مسافر و کالا بین شرق و غرب جهان قرار گرفته است. موقعیت جغرافیایی کشور به گونه ای است که ایران از چهار طرف در محل تقاطع قاره های آسیا، اروپا، آفریقا و شبه قاره هند واقع شده است. در گذشته جلوه این مزیت خدادادی را در راه ابریشم می شد مشاهده کرد. امروزه نیز این مزیت نه تنها از بین نرفته که به دلایلی تقویت نیز شده است. از جمله این دلایل شکل گیری دو قطب اقتصادی در شرق و غرب ایران است. کشور چین به عنوان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان محصولات صنعتی نیازمند یک مسیر ترانزیتی مطمئن است که محصولات خود را از طریق آن به اروپا صادر کند. در مقابل چین خریدار بزرگ تجهیزات و قطعات پیشرفته کشورهای اروپایی است که بایستی آنها را وارد کند. بهترین مسیر ترانزیتی برای این دو قطب کشور ایران است. همچنین کشور های مستقل مشترک المنافع در موقعیتی قرار گرفته اند که راهی به دریاهای آزاد ندارند، و عملا امکان تبادل کالا در حجم بالا و مسیر طولانی برای آنها وجود ندارد. از این رو برقراری ارتباط این کشورها با دریاهای آزاد از طریق خاک ایران می‌تواند پتانسیل‌های این منطقه را شکوفا نماید.
بهترین مسیر ترانزیتی بار از مسیر ایران بهره گیری از خطوط ریلی است. ایمنی بسیار بالا در جابجایی کالاها از طریق خطوط ریلی نسبت به دیگر روش های حمل و نقل بویژه حمل و نقل دریایی، ویژگی مهمی است که می تواند با کاهش خطرات حمل و نقل و درنتیجه کاهش هزینه های مربوط به بیمه، موجب کاهش هزینه تمام شده جابجایی کالا شود. ولی کشور در این نقطه دارای کمبود است. خطوط ترانزیت ریلی در کشور طی سالیان گذشته مورد توجه قرار نگرفته و اهمیت کافی به بحث ترانزیت داده نشده است. در حالیکه ترانزیت، با محاسبات محتاطانه، ظرفیت ایجاد یک میلیون و ششصد هزار شغل مستقیم و کسب سه میلیادر دلار درآمد خالص را به همراه دارد. مسیرهای تراتزیتی در اولویت عبارتند از:


-        مسیر ترانزیتی ایران،ترکیه


-        هند، ایران، آذربایجان، روسیه، اکراین، لهستان، آلمان


-        ایران، روسیه و کشورهای عضو CIS (کشور های مستقل مشترک المنافع)


  • کاهش هزینه زندگی با اصلاح نظام توزیع



می‌توان گفت که برای دستیابی به ارزش افزوده بالا و ثروت در اقتصاد، توان تولید کالا و خدمات کافی نیست و باید همزمان، قدرت خرید کالا و خدمات نیز برای مصرف‌کنندگان فراهم شود. جهت افزایش قدرت خرید مردم، دو رویکرد کلی وجود دارد.
رویکرد نخست، رویکرد افزایش درآمد است که هم‌اکنون رویکرد غالب کشور نیز محسوب می‌شود. در این رویکرد، افزایش درآمد با افزایش قیمت محصولات، استفاده از عدم شفافیت، مسیرهای غیررسمی یا مبهم در قانون و … همراه است. لذا می‌توان گفت که به طور کلی، افزایش درآمد یک بنگاه اقتصادی در این رویکرد، با تولید گرانی و افزایش هزینه‌ی زندگی سایر افراد جامعه همراه است.
رویکرد دوم،‌ رویکرد کاهش هزینه است که در این رویکرد؛ قوانین، نهادها و فضای اقتصاد، به تولیداتی که با حفظ کیفیت می‌توانند کالا یا خدمت خود را ارزان‌تر بفروشند و هزینه‌ی زندگی در جامعه را کاهش دهند؛  بازار بزرگتری را تخصیص می‌دهد. به تعبیر دیگر قواعد به گونه‌ای طراحی می‌شود که کاهش قیمت کالا و خدمات به وسیله‌ی افزایش تیراژ فروش آن جبران شود و سود مناسب بنگاه اقتصادی همزمان با افزایش منافع جامعه تحقق یابد.
در رویکرد «افزایش درآمد»، بنگاه‌ها به افزایش منافع اقتصادی خود می‌پردازند در حالیکه ممکن است منجر به افزایش هزینه‌ها‌ی زندگی در جامعه شوند اما در رویکرد «کاهش هزینه»، بنگاه‌ها امکان افزایش منافع اقتصادی خود را دارند مشروط به اینکه فعالیت اقتصادی آنها منجر به کاهش هزینه‌های زندگی و افزایش منافع جامعه ‌گردد.
با پذیرش رویکرد کاهش هزینه در مقابل رویکرد افزایش درآمد، کاهش هزینه‌ی تولید کالا و خدمات با ارتقاء بهره‌وری یک امر ضروری خواهد بود. اما جهت مصرف ارزان این کالاها و خدمات که شرط اساسی خلق ثروت و ارزش افزوده است، کاهش هزینه‌های تولید (بهره‌وری) کافی نیست؛ چنانچه نظام توزیع منجر به افزایش قیمت افسارگسیخته‌ی کالاها‌ و خدمات شود، قدرت خرید مردم کاهش یافته و اثرات تولید بهره‌ور کالا و خدمات نیز دیگر ملموس نخواهد بود. لذا می‌توان گفت که بهره‌وری و کاهش هزینه‌ی نظام توزیع کالا در کشور، جهت خلق ثروت و ارزش افزوده در اقتصاد، اجتناب‌ناپذیر است. برای مثال اگر گوجه فرنگی تولیدی در محل برداشت محصول در زمین های شمال کشور کیلویی ۵۰۰ تومان معامله می شود، نبایستی این گوجه فرنگی در شهرهای بزرگ مانند تهران کیلویی ۳۰۰۰ تومان به دست مردم برسد.
مطابق بر مطالعات انجام شده، نظام فعلی توزیع کالا در کشور به طور مستقیم بر روی بیش از ۴۰ درصد هزینه‌ی سالانه‌ی خانوار مؤثر بوده و متأسفانه به طور متوسط منجر به افزایش قیمت ۱۰۰ درصدی کالاها می‌گردد. افسارگسیختگی قیمت و کیفیت کالاها به واسطه‌ی نظام توزیع فعلی، وضعیت نابسامانی را در تولید، توزیع و مصرف جامعه ایجاد کرده است. جهت تحقق رویکرد کاهش هزینه، استراتژی ایجاد یک رهبر قیمت در نظام توزیع کالا، می‌تواند به عنوان یک مدل علمی، امکان‌پذیر و کارآمد در اصلاح نظام توزیع کالا پذیرفته شود. با پذیرش رویکرد «سریع، ارزان و بزرگ» در برابر رویکرد «کند، گران و کوچک»ف رهبر قیمت در بازار توزیع کالا، نهادی است که از جهت مالی و فنیف توان سفارش مستقیم کالا به تولیدکننده و عرضه مستقیم آن به مصرف کننده را دارا می باشد. در این حالت مابین تولیدکننده و مصرف کننده تنها یک واسطه حضور دارد که در قبال خدمتی که ارایه می دهد، قسمتی از قیمت محصول به او تعلق می گیرد. این واسطه به دلیل ارتباط مستقیم با مردم و مصرف کنندگانف قدرت مالی مناسبی برای تامین مالی تولید کننده و تزریق نقدینگی مورد نیاز بخش تولید دارد و بنابراین می تواند ضمن حذف واسطه گری های متعدد در بازار کالا، هزینه تامین نقدینگی بخش تولید را نیز کاهش دهد. برای شکل دهی چنین واسطه ای، دو راهبرد به طور موازی دنبال می شود. راهبرد اول استفاده از ظرفیت خود تولیدکنندگان در قالب یک اتحادیه و تشکیل یک توزیع کننده صنفی کالاها، و راهبرد دوم استفاده از ظرفیت فروشگاه های بزرگ زنجیره ای است. در این میان دولت با ایفای نقش حمایتی نسبت به تامین زمین و سرمایه اولیه این مجموعه های توزیع کننده متعهد خواهد شد. با تقلیل واسطه های متعدد مابین تولیدکننده و مصرف کننده به یک واسطه، هزینه کالاهای مصرفی خانوارها کاهش خواهد یافت.

  • حمایت از تولید ملی



یکی از مسائل مد نظر هر دولت، حمایت از تولید ملی است. برای این منظور دولت بایستی سیاست روشن و دقیقی اتخاذ نماید. به این معنا که یک دولت در مدت زمان کاری خود نمی تواند به همه زمینه های صنعتی به یک نسبت بپردازد. بلکه با توجه به تحولات صنعتی، فناوری و اقتصادی در جهان، بایستی بر برخی زمینه های صنعتی تمرکز کرد و به آنها اولویت داد و برخی دیگر را به تدریج کنار گذاشت. تحولات صنعتی و فناوری سبب خواهد شد تا برخی صنایع و محصولات به تدریج از چرخه تولید و مصرف خارج شوند. برای مثال یک زمان تولید تلویزیون های سیاه و سفید دارای صرفه اقتصادی بود. اما با تغییر تکنولوژی و آمدن تلویزیون های رنگی، استفاده از تلویزیون های سیاه و سفید به تدریج کمتر و کمتر شد تا اینکه به کلی از چرخه مصرف و تولید کنار رفت.

  • تولید ملی با اولویت خرید داخلی دستگاه های دولتی



مقام معظم رهبری عنوان تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی را برای سال ۹۱ انتخاب نموده و تاکید فرمودند که دستیابی به این هدف در سال های بعد نیز باید دنبال شود. در تبلیغات تلویزیونی بارها دیده ایم که از مردم خواسته می شود کالای ایرانی بخرند و البته این کار درستی است. چرا که خرید هر کالای خارجی به قیمت بیکاری یکی از فرزندان ما تمام می شود. اما علاوه بر مردم، به نظر می رسد خود دولت در این زمینه از اولویت برخوردار است. به این معنا که دولت و سایر نهادهای عمومی مانند شهرداری ها خود حجم زیادی کالا و اقلام را در طول سال مصرف می کنند. یکی از سیاست های مناسب برای حمایت از تولید ملی، الزام تمامی دستگاه های دولتی و عمومی به خرید  کالای داخلی است. البته الزام به تنهایی کافی نیست. لازم است ساز و کار دقیقی در این خصوص طراحی شود. یکی از ساز و کارهای مناسب در این زمینه، انتشار شفاف نیازهای مصرفی یکساله هر دستگاه در ابتدای هر سال از طریق رسانه ها است. همچنین می توان یک سامانه اینترنتی برای این موضوع طراحی کرد تا دستگاه ها به صورت متمرکز تمامی نیازهای مصرفی خود در طول یکسال را بر روی آن اعلام کنند. در مقابل تولیدکنندگان داخلی بر حسب محصول تولیدی خود، می توانند جهت رفع آن نیازها با مراجعه به این سامانه اعلام آمادگی کرده و مشخصات محصول تولیدی خود، سطح کیفیت و قیمت پیشنهادی آن را اعلام نمایند.

  •  تامین مالی صنعت



یکی از مسائل متنابهی که صنایع مختلف و تولیدکنندگان با آن مواجه هستند، بحث نقدینگی است.  هر تولیدکننده ای به منظور حفظ سطح تولید، تهیه مواد اولیه و … نیازمند نقدینگی است. از طرفی، نظام بانکی کشور، به علت ساختار معیوب خود و فقدان تخصص قادر به تامین مالی صنایع نمی باشد. عمده وام های اعطایی نظام بانکی، با بهره های بالا و دوره های کوتاه مدت سبب می شود تا هزینه تامین نقدینگی برای صنعتگر داخلی بالا باشد.

  •  اقتصاد مبتنی بر دانش



در اقتصاد مبتنی بر دانش، سهم اصلی ارزش افزوده و درآمد به دانش و صاحبان فکر و دانش می رسد. در اقتصاد کنونی سهم اصلی درآمد و ارزش افزوده به صاحبان سرمایه، زمین و … می رسد. این باید اصلاح شود. هم اکنون به علت سودهای کلانی که در حوزه های دلالی زمین، مسکن، طلا، سکه، ارز و … وجود دارد، فعالان بازار انگیزه کافی برای سرمایه گذاری در حوزه فناوری های پیشرفته را ندارند. در مقابل فعالان حوزه فناوری های پیشرفته در بعضی موارد حتی قادر به تامین هزینه های خود نیز نمی باشند. برای نیل به اقتصاد دانش بنیان سیاست های دولت بایستی سود بازار دلالی زمین و مسکن، بازار طلا و ارز و سایر بازارهای مشابه را مدیریت و معقول نماید و در مقابل، مشوق های لازم را برای صاحبان دانش و فناوری فراهم آورد به گونه ای که فعالان کسب و کار در صورت سرمایه گذاری در فناوری های پیشرفته سود معقول و متناسبی را بدست آورند.

  • خرید تضمینی اقلام با فناوری پیشرفته



در گفت و گو و مباحثه با فناوران و تولیدکنندگان محصولات پیشرفته در داخل یکی از مسائلی که بسیار مورد تاکید آنان قرار گرفته عدم توجه دستگاه ها به توانمندی های آنان و ناتوانی شان در فروش محصول تولید شده می باشد. تولید محصولات با فناوری بالا دارای خطر زیادی است و ممکن است سال ها کار پژوهشی برای تولید یک محصول لازم باشد. وجود ریسک زیاد باعث می شود سرمایه گذاران برای سرمایه گذاری در این حوزه کم انگیزه باشند. یک سیاست مناسب برای کمک به تولیدکننده و فناور داخلی، خرید تضمینی محصولات آنها از سوی دستگاه های دولتی است به گونه ای که دستگاه دولتی مربوطه، بنا بر میزان مصرف خود، سفارش تولید خود را به فناور داخلی داده و پس از تولید محصول آن را به صورت تضمینی خریداری می کند. بسیاری از دستگاه های دولتی، خود مصرف کننده این اقلام هستند. مثلا صدا و سیما مصرف کننده حجم زیادی فرستنده های تلویزیونی و قطعات جانبی آن است. بیمارستان های دولتی مصرف کننده حجم گسترده ای از داروها و تجهیزات پزشکی می باشند. ساماندهی خریدهای دولتی اینگونه دستگاه ها در قالب خرید تضمینی محصولات فناوران داخلی، می تواند فضای فعالیت مناسبی را برای آنها فراهم سازد. در مقابل این مزیت که در اختیار فناور داخلی قرار داده می شود، دولت به منظور تضمین کیفیت محصول، استانداردهای لازم را طراحی و بر فرآیند تولید محصول نظارت می کند.

  • اصلاح ساختار سیاستگذاری انرژی



حوزه سیاستگذاری انرژی یکپارچگی کافی را ندارد. برای مثال شرکت گاز به منظور خدمت رسانی به مردم به بسیاری از روستاهای کشور گازرسانی کرده است و این هدف بایستی همچنان دنبال شود. همچنین شرکت برق نیز به طور موازی همگام با شرکت گاز دکل های برق را به بسیاری از روستاها کشیده و برق رسانی کرده است. اما اگر از منظر حفظ منابع و سرمایه های کشور نگاه کنیم در می یابیم، در روستاهایی که به آنها گازرسانی شده است می توانستند با نصب یک توربین گازی و با هزینه ای بسیار کم، برق روستا را نیز تامین کنند. بنابراین نیاز است تا ساختار سیاستگذاری انرژی در کشور به طور یکپارچه طراحی شود تا از اتلاف منابع و موازی کاری پیشگیری شود.






نوع مطلب : زنگ تفریح...، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
چهارشنبه 18 مرداد 1396 08:39 ب.ظ
Have you ever thought about creating an ebook or guest authoring on other blogs?
I have a blog centered on the same topics you discuss and would really like to have you share some
stories/information. I know my viewers would enjoy your work.

If you're even remotely interested, feel free to shoot me an email.
یکشنبه 15 مرداد 1396 09:12 ق.ظ
Nice replies in return of this question with solid arguments and describing the whole thing
on the topic of that.
شنبه 19 فروردین 1396 01:27 ب.ظ
Hi, just wanted to tell you, I enjoyed this post. It was
helpful. Keep on posting!
یکشنبه 19 خرداد 1392 08:36 ق.ظ
سیاست بین المللی ایشان صفر می باشد
یکشنبه 19 خرداد 1392 08:35 ق.ظ
سلام ایشون همونی هستند که نتونستند مشکلات هسته ای را برای ذره ای ناچیز تغییر دهند
. ..

بهتره اطلاعاتتون رو افزایش بدین...
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :